
Dr. Martijn Koppens
Martijn Koppens is medisch biotechnoloog in het UMC Utrecht. Hier doet hij onderzoek naar de spierziekte mitochondriële myopathie.

Mitochondriële myopathie is een groep van spierziekten waarbij de energievoorziening van de spieren is verstoord. Helaas zijn hier nog geen goede behandelingen voor. Onderzoekers in het UMC Utrecht hopen met gentherapie een eerste stap te zetten richting een behandeling voor mensen mitochondriële myopathie.
Spieren gebruiken veel energie en zijn daarom sterk afhankelijk van mitochondriën, de energiefabriekjes van onze cellen. Mitochondriën hebben hun eigen DNA – mitochondrieel DNA. Bij mensen met mitochondriële myopathie is deze energieproductie verstoord. Dit wordt vaak veroorzaakt door een fout in het mitochondrieel DNA. Een goede behandeling is er nog niet. Recent is een technologie ontwikkeld om mitochondrieel DNA aan te passen. Met deze vorm van gentherapie kunnen niet alleen mitochondriële aandoeningen onderzocht worden, maar biedt het ook nieuwe aanknopingspunten voor het ontwikkelen van een therapie.
Met dit onderzoek willen de onderzoekers gentherapie tegen de meest voorkomende fout in het mitochondriële DNA ontwikkelen en deze testen in spier- en zenuwcellen. De onderzoekers willen weten of het repareren van de fout de energieproductie en specifieke functies, zoals het kloppen van hartcellen en de signalering door zenuwcellen, hersteld. Daarnaast zal in het lab het volledige DNA onderzocht worden om te controleren of de gentherapie alleen maar corrigeert op de juiste plek en niet op ongewenste locaties in het DNA.
Het bleek dat het repareren van deze specifieke, veelvoorkomende mutatie technisch uitdagend is. De correctiemethode is hiervoor niet efficiënt en precies genoeg. De resultaten wijzen erop dat verschillende eigenschappen van het DNA rondom de mutatie samen ervoor zorgen dat correctiemethode minder goed werkt. De volgende stap is nu om precies uit te zoeken wat dit blokkeert. Als de onderzoekers die ‘remmende factoren’ kunnen achterhalen, kunnen ze een verbeterde correctiemethode ontwerpen die deze mutatie effectiever kan aanpassen.
Hoewel het corrigeren van deze specifieke mutatie nog niet is gelukt, heeft dit onderzoek zeer belangrijke inzichten opgeleverd die essentieel zijn voor de toekomst en nieuwe aanknopingspunten bieden voor het verbeteren van toekomstige gentherapieën.
Dr. Martijn Koppens
UMC Utrecht
€ 200.000,-

Martijn Koppens is medisch biotechnoloog in het UMC Utrecht. Hier doet hij onderzoek naar de spierziekte mitochondriële myopathie.